HISTORIA: CHATA NAD BIAŁĄ ŁABĄ
Ścieżka wzdłuż wody, która opowiada historię gór.
Do schroniska „Buda” dotrzemy trasą ze Špindlerowego Młyna w kierunku Dívčích lávek, gdzie przed nami rozciąga się imponujące ujście Łaby i Białej Łaby. Stamtąd należy podążać niebieskim szlakiem, który został przystosowany przez Zarząd KRNAP tak, aby był dostępny również dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Już za niecałą godzinę dotrzesz do malowniczej schroniska Bouda u Bílého Labe.
Sama trasa jest przeżyciem. Towarzyszy Ci szum górskiej rzeki oraz seria imponujących wodospadów – Velký vodopád, Velký skok, Balvanový, Dlouhý i Plotnový vodopád. Każdy z nich ma swój urok, a razem tworzą niepowtarzalną scenerię dzikiej przyrody Karkonoszy.
Schronisko stoi w miejscu, gdzie Biała Łaba łączy się z jednym ze swoich głównych dopływów – Čertovou strouhou. Jej powstanie jest ściśle związane z dramatyczną historią gór. W 1897 roku Karkonosze nawiedziła niszczycielska powódź, która zasadniczo zmieniła tutejszy krajobraz. Koryta rzek były zasypane głazami i pniami drzew, brzegi podmyte, a dolina spustoszona.
Monarchia austro-węgierska rozpoczęła następnie szeroko zakrojone prace regulacyjne górskich cieków wodnych. W dolinie Białej Łaby pracowały setki robotników – zarówno miejscowych, jak i specjalistów z Tyrolu i Włoch, a także żołnierze i więźniowie. Rzekę oczyszczano, pogłębiano i wzmacniano elementami kamiennymi, takimi jak progi czy przegrody. Do konserwacji ciężkiego sprzętu służyły dwie kuźnie, z których jedna znajdowała się właśnie w pobliżu ujścia potoku Čertova strouha.
Około 1900 roku powstał tu magazyn materiałów i tymczasowe zakwaterowanie. Jednocześnie wyremontowano drogę dojazdową, która prowadziła aż do schroniska Luční bouda i nosiła imię dziekana z Vrchlabia, Václava Webera. Prace utrudniały jednak ulewne deszcze i część już ukończonych prac musiała zostać wykonana od nowa.
Gdy prace zostały zakończone, dolinę szybko zaczęli odkrywać turyści, których przyciągała dzika przyroda i wodospady. Potencjał tego miejsca wykorzystał przedsiębiorca Václav Hollmann, który w 1913 roku zbudował tu pierwszy prosty budynek. Turyści mogli tu odpocząć przy stołach na świeżym powietrzu i wsłuchać się w szum rzek przed wejściem na grzbiety.
Z biegiem czasu Hollmann rozbudował schronisko, wprowadził lepsze usługi, a nawet zbudował małą elektrownię wodną. W 1928 roku schronisko otrzymało nazwę Weisswassergrundbaude. Prowadził je aż do wysiedlenia po II wojnie światowej.
W latach powojennych obiekt przeszedł pod zarząd lasów państwowych, a później Klubu Turystów Czeskich. Służył zarówno turystom, jak i wczasowiczom oraz pracownikom sezonowym. W latach 70. oferował aż 45 miejsc noclegowych.
Nowy rozdział rozpoczął się w 1996 roku, kiedy to Zarząd KRNAP wytyczył tu ścieżkę edukacyjną wzdłuż potoku Čertova strouha. Ścieżka ta przybliża odwiedzającym unikalne budowle hydrotechniczne, które powstały właśnie po niszczycielskiej powodzi pod koniec XIX wieku.
Dzisiaj Bouda u Bílého Labe jest nie tylko przyjemnym miejscem odpoczynku, ale także żywym przypomnieniem tego, jak człowiek i natura zdołali poradzić sobie z jedną z największych katastrof, jakie kiedykolwiek dotknęły Karkonosze.
Źródło: Historia schronisk w Karkonoszach
