Po ponad półtora wieku wilk zwyczajny ponownie staje się częścią czeskiego krajobrazu.

Karkonosze i ich okolice należą obecnie do regionów, w których wilki ponownie osiedlają się na stałe. Według naszych szacunków na terenie KRNAP znajdują się 2–3 terytoria wilków, a ich populacja liczy co najmniej 11 osobników. W obu znanych terytoriach w minionym roku wilczym (tj. od 1 maja 2025 r. do 30 kwietnia 2026 r.) doszło do pomyślnego rozmnażania.

Zarząd KRNAP we współpracy z Uniwersytetem Mendla w Brnie prowadzi całoroczny monitoring populacji wilków za pomocą fotopułapek, pobierania próbek genetycznych, regularnych transektów i patroli. W drugiej połowie lutego Zarząd KRNAP zorganizował drugą edycję zimowego mapowania drapieżników, której sprzyjały również dobre warunki śniegowe. Łącznie 50 pracowników (strażnicy, leśnicy, specjaliści) wspólnie przemierzyło w ciągu jednego dnia 400 km na 39 trasach. Udało się odnotować 35 śladów obecności wilka pospolitego (odchody różnego wieku, ślady łap, mocz, zjedzone ofiary). Zimowe mapowanie ponownie potwierdziło szacunki dotyczące obecności 2–3 watah na terenie KRNAP, a na podstawie liczby znalezionych śladów udało się tego dnia namierzyć osiem osobników. Mapowanie odbyło się we współpracy z Karkonoskim Parkiem Narodowym.

Chociaż powrót wilka wnosi znaczące korzyści dla równowagi w czeskim krajobrazie, niesie ze sobą również wiele wyzwań. W 2025 roku w Karkonoszach odnotowano 53 zgłoszone ataki na zwierzęta hodowlane. Główna fala ataków miała miejsce właśnie w czerwcu i ustąpiła we wrześniu. Łącznie szkody poniosło 27 hodowców, przy czym prawie 50% szkód dotyczyło czterech z nich. Zarząd KRNAP nadal intensywnie informuje hodowców zwierząt gospodarskich i współpracuje z nimi. W porozumieniu z hodowcami kierujemy monitoring wilków również do miejsc, w których dochodzi do ataków, oraz konsultujemy jakość ogrodzeń. Hodowcy otrzymują informacje na temat aktualnych przypadków szkód, odpowiednich środków zapobiegawczych, dotacji na ich zakup, systemu odszkodowań za zwierzęta gospodarskie zabite przez wilka, a także możliwości uzyskania rekompensaty za utrudnienia w wypasie wynikające z obecności wilka. Zarząd KRNAP nadal oferuje możliwość tymczasowego wypożyczenia siatek, źródeł zasilania elektrycznego lub dodatkowych elementów zabezpieczających pastwiska (tzw. odstraszacze – fladry).

Hodowcom zwierząt gospodarskich KRNAP zaleca przede wszystkim nocne spędzanie zwierząt do zabezpieczonych pomieszczeń, wykorzystywanie psów pasterskich oraz regularny nadzór nad stadami.

Zarząd KRNAP we współpracy z MENDELU i Agencją Ochrony Przyrody wkłada również znaczny wysiłek w informowanie opinii publicznej. Odbywają się specjalistyczne szkolenia dla pracowników, seminaria dla rolników, wykłady dla społeczeństwa, szkół i przedszkoli oraz inne działania edukacyjne. Celem jest wspieranie współistnienia człowieka i wilka, a jednocześnie poszukiwanie sposobów na ułatwienie życia rolnikom na obszarach, na których występuje ten drapieżnik.

W stosunku do odwiedzających Karkonosze wilk nie stanowi zagrożenia. Jednak w przypadku (całkowicie wyjątkowego) spotkania człowieka z wilkiem warto zachować ostrożność. W przypadku bliskiego spotkania z wilkiem zaleca się odstraszenie zwierzęcia głośnym krzykiem, hałasem lub rzucaniem w jego kierunku drobnych przedmiotów, a następnie zgłoszenie tego faktu Zarządowi KRNAP.

Podczas przebywania na łonie natury społeczeństwo powinno trzymać psy na smyczy, nie tylko ze względu na bezpieczeństwo samych psów, ale także wszystkich dzikich i hodowlanych zwierząt. KRNAP prosi odwiedzających, aby trzymali swoje psy na smyczy również w pobliżu pastwisk, mając na uwadze psy pasterskie, które mogłyby wejść w konflikt z biegającymi swobodnie psami lub mogłyby być niepokojone podczas pracy lub odpoczynku.

KRNAP stanowczo prosi, aby odwiedzający nie próbowali karmić wilków ani nie pozostawiali im w środowisku naturalnym potencjalnego pożywienia lub resztek jedzenia. Właściciele nieruchomości, domków letniskowych i domków na wsi nie powinni pozostawiać resztek jedzenia na zewnątrz. Przyzwyczajanie wilków do tego, że człowiek jest źródłem łatwego pożywienia, jest najgorszą rzeczą, jaką możemy zrobić zarówno wilkom, jak i naszemu współistnieniu.

Wilk ma swoje miejsce zarówno w przyrodzie, jak i w naszej kulturze. Budzi szacunek i podziw, ale czasem także obawy. Ludzie bezlitośnie go prześladowali, teraz jednak stopniowo do nas powraca i pełni swoją rolę drapieżnika szczytowego. Doświadczenia z Europy i z Czech już pokazują, że możliwe jest gospodarowanie na terenach, na których żyją jednocześnie dzikie drapieżniki.

Powrót wilka do Karkonoszy stanowi istotny proces przyrodniczy i dowód na to, że czeski krajobraz jest w stanie ponownie zapewnić przestrzeń również dużym drapieżnikom. Przyszłość tego gatunku będzie zależała przede wszystkim od umiejętności znalezienia równowagi między ochroną przyrody a potrzebami ludzi, którzy mieszkają i prowadzą działalność gospodarczą na tych obszarach.

Źródło: Komunikat prasowy KRNAP